ตอนที่ 3 การเคลื่อนไหวของตัวโน้ตทำให้เกิดอารมณ์ต่างๆ
ตัวโน้ตเคลื่อนไหวก่อให้เกิดจังหวะ
จังหวะทำให้เกิดอารมณ์
ความคิดที่เคลื่อนไหวก่อให้เกิดการสัมผัส การสัมผัสทำให้เกิดอารมณ์
สนุกสนาน
เบิกบาน สำราญใจ อยากรู้อยากเห็น โกรธ หงุดหงิด ฉุนเฉียว ก้าวร้าว ดื้อกลัว
อิจฉา คร่ำเคร่ง ลองลอย เบื่อ กังวล เป็นอารมณ์ต่างๆ ที่เกิดขึ้นในเด็ก
(ดูเหมือนด้านลบจะมีมากกว่า) การที่ผู้ใหญ่ปิดกั้นไม่ให้แสดงอารมณ์บางอย่างนั้นทำให้เด็กต้องเก็บกดอารมณ์เหล่านั้นไว้
ต่อไปถ้ามีโอกาสเขาก็จะแสดงอารมณ์เหล่านั้นออกมา
ผู้ใหญ่บางคนอาจมีความเห็นที่แตกต่างโดยให้เด็กได้มีโอกาสแสดงอารมณ์ต่างๆ
เหล่านี้อย่างเต็มที่ จนบางครั้งเด็กติดการแสดงอารมณ์บางอย่างที่ไม่ดีจนเป็นนิสัย อีกทางหนึ่งคือการให้เด็กรู้จักอารมณ์ รู้จักชื่อเรียก รู้จักกาลเทศะในการแสดงอารมณ์ต่างๆ รู้จักเปลี่ยนแปลงอารมณ์
และสุดท้ายรู้จักจัดการกับอารมณ์ที่เกิดขึ้นอย่างสร้างสรรค์
ทางนี้เป็นทางที่ผู้ใหญ่คงต้องออกแรงและใช้ความคิดกันหน่อย ส่วนผลลัพธ์จะดีหรือไม่นั้นไม่มีใครกำหนดได้
(แต่น่าจะดีที่สุด)
เพราะสุดท้ายแล้วก็อยู่ที่ตัวเด็กเองว่าจะแสดงอารมณ์ต่างๆ ออกมาอย่างไร
การนำเปียโนมาช่วยพัฒนาเรื่องอารมณ์ต่าง
ๆ ของเด็ก
ที่มีทั้งทางด้านบวกและด้านลบทำให้เราไม่ต้องให้เด็กสัมผัสกับอารมณ์ผ่านตัวบุคคล
ซึ่งถ้าเป็นอารมณ์ในด้านบวกคงไม่มีผลอะไรมาก
แต่ถ้าเป็นอารมณ์ในด้านลบการให้เด็กเรียนรู้ผ่านตัวบุคคลคงไม่ใช่เรื่องน่าสนุกซักเท่าไหร่ ดังนั้นหากเราใช้เปียโนมาเป็นสื่อช่วยการเรียนรู้ในเรื่องอารมณ์ของเขาคงจะดีไม่น้อย
การนำเปียโนมาเป็นสื่อนั้นบางท่านอาจยังนึกภาพไม่ออก
ดังนั้นจะขอยกตัวอย่างซักเรื่องหนึ่งเช่น การใช้ไม้เรียว ไม้เรียวเป็นอุปกรณ์หนึ่งในหลายๆ
อย่างที่ช่วยการเรียนรู้ของเด็กมาตั้งแต่สมัยโบราณ (ปัจจุบันหลายท่านอาจเห็นว่าล้าสมัย หรือ
ไม่ได้ให้ความสำคัญกับอุปกรณ์ชิ้นนี้แล้ว)
ซึ่งหากไม่มีไม้เรียวแล้วให้เด็กเรียนรู้อารมณ์จากมือของพ่อแม่โดยตรง คงไม่มีผลอะไรมาก ถ้าเป็นการอุ้มชู จูงไปเที่ยว แต่หากต้องตีโดยใช้มือคงไม่ดีซักเท่าไหร่
ในข้อนี้ไม้เรียวจึงคล้ายกับเปียโนที่คอยเป็นสื่อในการแสดงอารมณ์ทางด้านลบ
อีกเรื่องหนึ่งก็คือการเล่นกีฬา หากเราตีแบด ไม้แบดกับลูกแบดก็เป็นสื่อในการแสดงอารมณ์ได้เหมือนกัน เช่นเวลาโกรธ ก็ตีแรงๆ เวลามีอารมณ์สร้างสรรค์ ก็เล่นแบบวางแผน หรือ หากเราเล่นบาสเก็ตบอล ลูกบอลก็เป็นสื่อ แต่อาจนำมาใช้ในการแสดงอารมณ์มากไม่ได้
เพราะมีการรับส่งลูกระหว่างบุคคล ซึ่งถ้าต้องการแสดงอารมณ์ทางด้านลบควรส่งเสริมให้แสดงออกอย่างสร้างสรรค์
การนำเปียโนมาเป็นสื่อในการสอนเรื่องอารมณ์
ตอนแรกควรมุ่งเน้นไปที่การกดตัวโน้ตเป็นจังหวะต่างๆ
เพื่อให้รู้ว่าจังหวะนี้แสดงออกถึงอารมณ์อะไร เรียนจังหวะง่ายๆ ที่สื่อถึงอารมณ์ในเชิงบวกเป็นส่วนใหญ่ เพื่อให้เขารู้สึกสนุกกับการเล่นเปียโน
แล้วจึงให้เรียนรู้ในจังหวะที่หลากหลายและต่อเนื่องกันเป็นบทเพลง จนกระทั่งเด็กมีความสามารถทางด้านเปียโน จึงค่อยเรียนรู้อารมณ์ในบทเพลงที่มีความละเอียดมากขึ้นตามลำดับ
แม้เปียโนจะใช้เป็นสื่อในการเรียนรู้เรื่องอารมณ์ได้เป็นอย่างดี ตั้งแต่อารมณ์พื้นฐานไปจนถึงอารมณ์ในระดับสูง
แต่อย่าลืมว่าทุกอุปกรณ์ก็มีข้อจำกัดแตกต่างกันออกไป การได้เรียนรู้โดยใช้วิธีการต่างๆ และอุปกรณ์ที่หลากหลายย่อมส่งผลต่อความรู้ความเข้าใจของเด็กได้มากกว่า
ครูฤทธิ์ จิตพัฒฯ
